روز دوم تیر 1287 شمسی ساختمان مجلس شورای ملی توسط قزاقان مسلح روس با توپخانه هدف حمله قرار گرفت و آسیب دید. حادثه به توپ بستن مجلس که از خشن‌ترین رویدادهای عصر مشروطه بود، نقطه اوج دشمنی نظام استبدادی قاجار با مردم بود. این حادثه در دومین هفته رئیس الوزرائی میرزا احمدخان مشیرالسلطنه و در شرایطی که محمدعلی شاه با راهنمایی نظامیان روس جاهای گوناگون شهر طهران را به ستاد عملیاتی خود علیه مشروطه خواهان تبدیل کرده بود، رخ داد. محمدعلی شاه که از زمان مرگ پدرش (مظفرالدین شاه‌) مایل به هیچگونه سازش و کنار آمدن بارهبران انقلاب مشروطه نبود، به طور عملی روبروی مردم‌، مشروطه خواهان و نمایندگان مجلس قرار گرفت‌. او پس از 2 سال مقاومت در برابر مشروطه‌، سرانجام در خرداد 1287 برنامه خود را برای سرکوب مشروطه‌خواهان به اجرا درآورد. وی یکی از درباریان به نام مشیرالسلطنه را که کاملاً مطیع وی بود به صدراعظمی برگزید و مقام وزارت جنگ را نیز به میرزاحسین پاشاخان امیربهادر جنگ سپرد. وی همچنین لیاخوف، سردار روسی را به فرمانداری نظامی طهران منصوب کرد. با این انتصاب، در نخستین روزهای تابستان 1287، نقاط حساس تهران به تصرف نظامیان قزاق تحت فرماندهی افسران روسی درآمد. اطراف میدان بهارستان و مدرسه سپهسالار محاصره شد و توپخانه و سواره‌ نظام در مقابل مجلس مستقر شدند. تمام روزنامه‌ها توقیف شدند و جنگ بین قوای قزاق و مشروطه خواهان آغاز شد. روز دوم تیر 1287 که ساختمان مجلس به توپ بسته شد، اوج جنگ و درگیری خیابانی بود. این جنگ که در ساعات نزدیک ظهر فروکش کرد، 300 کشته و 500 زخمی به جای گذاشت. بسیاری از بازداشت شدگان در باغشاه طهران به زنجیر کشیده شدند و تعدادی از وعاظ، روزنامه‌نگاران‌، نمایندگان مجلس و سیاسیون به قتل رسیده و تعداد دیگری نیز از آنان نیز به سفارتخانه‌های خارجی پناهنده شدند. رخداد دوم تیر سبب انحلال مجلس اول و به هم ریختن اوضاع طهران شد، ولی قیام هایی در تبریز، گیلان‌، اصفهان‌،مشهد و نقاط دیگر رخ داد. با این همه‌، استبداد صغیر دوامی نداشت و در کمتر از یکسال عمر حکومت محمدعلی شاه قاجار به پایان رسید. روز 25 تیر 1288 تهران به تصرف مخالفان محمدعلی شاه درآمد و در پی این واقعه شاه به اتفاق اعضای خانواده و صدها قزاق مسلح به باغ سفارت روسیه در زرگنده پناهنده شد و شورای 22 نفره‌ای که بعدها تشکیل شد، محمدعلی شاه را از سلطنت خلع کرد. ( نقل با تلخیص از: به توپ بستن مجلس، موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی)